Bu soruyu soran öğrenci aslında iki farklı korkuyu tek cümleye sıkıştırıyor. Birincisi "dört yıl okuyup mezun olduğumda bu meslek var olacak mı?" İkincisi "var olacaksa bile ben iş bulabilecek miyim?" İkisi ayrı sorular ve cevapları da ayrı. Sırayla gidelim.
Önce sayılara bakalım, hisler sonra
2025 yerleştirmesinde bilgisayar mühendisliği Türkiye'de 295 ayrı programda öğrenci aldı. En üstteki sıralamalar şöyle kapandı: Koç burslu 113, Bilkent burslu 299, ODTÜ 1.204, İTÜ 1.435, Boğaziçi 1.448. Yani sınava giren yaklaşık üç milyon kişinin en iyi ilk iki binine giren öğrencilerin ciddi bir kısmı hala bu bölümü seçiyor. Bir bölümün geleceğine dair en dürüst gösterge, o bölümü en çok seçme şansı olan insanların ne yaptığıdır. Ellerinde tıp dahil her kapı açıkken bilgisayara gidiyorlar.
Aynı tablonun öbür ucu da var: Anadolu'daki bazı devlet üniversitelerinde bölüm 250 binli, 275 binli sıralamalara kadar iniyor. Bilgisayar mühendisliği artık tek bir şey değil; üstü çok keskin, altı çok geniş bir yelpaze. "Bilgisayar okunur mu?" sorusunun cevabı biraz da nereden okuyacağına bağlı. Programların tam listesi ve son üç yılın sıralamaları şu tabloda duruyor.
İşin karanlık tarafı: junior piyasası gerçekten zorlaştı
Şimdi hislerin haklı olduğu kısım. 2025'in sadece ilk çeyreğinde dünya genelinde teknoloji şirketleri yüz binden fazla kişiyi işten çıkardı. Türkiye'de de yeni mezun ilanları eskisinden az; forumlardaki "CV atıyorum, dönen yok" yakınmaları uydurma değil. Yapay zeka, basit ve tarifli kod işlerini gerçekten yiyor. Beş yıl önce yeni mezunun ilk yılında yaptığı işlerin bir kısmını bugün bir araç dakikalar içinde yapıyor.
Bunun mesleği bitirdiği sonucu çıkmıyor ama giriş basamağını yükselttiği kesin. Eskiden diploma artı biraz istekle ilk iş bulunuyordu. Şimdi diploma tek başına bir kağıt; yanında sızdıran bir bot yazmışlığın, bir staj hikayen, GitHub'da bakınca "bu çocuk bir şey denemiş" dedirten bir izin olması gerekiyor. Üniversitede bunları biriktirmeye birinci sınıftan başlayan öğrenciyle son sınıfta CV yazarken başlayan öğrenci arasındaki fark, hangi üniversiteyi bitirdiklerinden daha belirleyici hale geldi.
Yapay zeka düşman mı, kaldıraç mı?
İşin tuhaf yanı şu: yapay zeka kod yazmayı ucuzlatırken kod yazmayı öğrenmeyi de ucuzlattı. Takıldığın her soruyu anında açıklatabildiğin, her hatayı beraber ayıklayabildiğin bir çağda öğrenme hızı eskisiyle kıyaslanmaz. Yani aynı araç hem rakibin hem de özel öğretmenin. Hangisi olacağı senin kullanım şekline bağlı: cevabı yapıştıran için rakip, nedenini soran için öğretmen.
Üniversitedeki dört yılın anlamı da tam burada. Veri yapıları, işletim sistemleri, mimari, matematik; bunlar yapay zekanın senin yerine taşıyamayacağı yük. Araçlar değişiyor, temeller değişmiyor. Aracı kullanan ile aracın ürettiğini denetleyebilen arasındaki maaş ve iş güvencesi farkı, önümüzdeki on yılın asıl hikayesi olacak. Bölümün sana sattığı şey kod yazma yeteneği değil, o denetleme yetkisinin altyapısı.
Kim yazmalı, kim yazmamalı?
Dürüst olalım. Bu bölümü sadece "maaşlar iyiymiş" diye yazacaksan, yazma. O motivasyonla ikinci sınıftaki ilk zor derste tıkanırsın ve önündeki dört yıl işkenceye döner; piyasaya çıktığında da seni gerçekten sevenlerle yarışırsın. Bilgisayarla arası "günde sekiz saat oyun oynuyorum" seviyesinde olan ama hiç bir şey üretmemiş öğrenci de bir kez daha düşünsün; oyun oynamak ile sistem kurmak farklı zevkler.
Ama bir problemi parçalara ayırmaktan keyif alıyorsan, bir şeyin nasıl çalıştığını öğrenmek için onu bozmayı göze alıyorsan, cevap net: okunur. Talep dalgalanır, araçlar değişir, ama karmaşık sistem kurabilen insana ihtiyaç en kötü senaryoda bile sıfırlanmıyor. Sıralaman iyi bir devlet programına yetiyorsa hiç tereddüt etme. Daha aşağıdaysa üniversitenin adından çok kendi üreteceğin işlere yatırım yapacağını bilerek gel.
Sıralaman hangi programa yetiyor?
295 bilgisayar mühendisliği programının son üç yıllık taban puanı ve sıralaması tek tabloda. Seneye tekrar deneyeceksen SoruGO'da netlerini takip et, tahmini sıralamanı gör.
Kararı verirken aklında olsun
Meslek ölmüyor, giriş kapısı daralıyor. Bu ikisini karıştıran içerik çok, ikisini birden söyleyen az. Bölümü yazacaksan planın "dört yıl oku, mezun ol, iş bul" değil "birinci sınıftan itibaren üret, staj kovala, mezuniyette elinde gösterecek iş olsun" olmalı. Bu planı uygulayacak öğrenci için bilgisayar mühendisliği 2026'da da Türkiye'nin en mantıklı tercihlerinden biri. Uygulamayacak öğrenci içinse hangi yıl olduğunun zaten önemi yok.
Bir sonraki yazıda bu bölümün kardeşiyle hesaplaşıyoruz: bilgisayar mı, yazılım mühendisliği mi? Aradaki fark sandığından büyük.